Informatie over de Thunpo Punzhi (four friends) wierook

Het Tibetaanse geluksteken "the four friends" (in het Tibetaans Thunpo Punzhi) bestaat uit een olifant, aap, haas, patrijs en de vorming van een acrobatische piramide onder een boom. Het wordt ook wel een allegorie van samenwerking genoemd.
Dr. Kelsang Norbu La uit Lhasa, de hoofdstad van Tibet, heeft dit Tibetaanse teken gebruikt als zijn handelsmerk voor de wierook die hij maakt. Samenwerking staat bij hem hoog in het vaandel. Hij is jarenlang een van de belangrijkste artsen van het PSTTM project in Lhasa geweest. Drie jaar geleden begon hij een bedrijfje in goede, zuivere en medicinale wierook. Inmiddels is zijn wierook in Lhasa en omgeving bekend als een van de zuiverste wieroken. Tibetaanse artsen gebruiken zijn wierook tijdens de behandeling.
Er zijn 2 soorten wierook in omloop. De originele traditionele wierook en de de medicinale healing wierook. Ze zijn er in de vorm van stokjes, kegeltjes en wierookpoeder in brokaat zijde zakjes.

Het teken heeft haar oorsprong in de Boeddhistische legende Tittira Jataka. In dit verhaal wordt echter slechts drie dieren genoemd; olifant, aap en patrijs. Het verhaal laat zien dat leeftijd moet worden gerespecteerd boven leren, grootheid of adellijke geboorte. De legende vertelt hoe Shariputra, een van de oudste leerlingen van Boeddha, niet in staat was om onderdak te vinden in de stad Vaisali, terwijl de jongere leerlingen zich vooruit haastten om, zelfzuchtig, alle beschikbare accommodaties voor zichzelf op te eisen. De volgende morgen vroeg hoorde Boeddha dat Shariputra de nacht alleen onder een boom had doorgebracht. Als reactie op deze egocentrische houding van de jongere leerlingen, vertelde Boeddha het verhaal van het "eren van leeftijd:"

"Eens, onder een grote banyan boom in de Himalaya, woonden drie vrienden, een patrijs, een aap en een olifant. Hun wederzijds respect was verminderd, en om te bepalen wie de oudste was, bespraken ze de leeftijd van de banyan boom die zij allen kenden. De olifant sprak als eerste en vertelde dat toen hij nog een baby was, de banyanboom slechts een kleine struik was, omdat de boom tegen zijn buik kietelde als hij er doorheen liep. De aap vertelde dat toen hij klein was dat de boom slechts een heel jong boompje was. Dan is de patrijs aan de beurt en vertelde hoe hij het origineel zaad had ingeslikt, en hoe deze machtige boom was ontsproten via zijn uitwerpselen. De patrijs werd vereerd als de oudste, senior in rang op de aap en de de olifant. Er heerste weer harmonie in het dierenrijk."
De haas werd later in deze legende opgenomen en werd tweede in anciŽnniteit; hij had als eerste de boom gezien toen het nog een ontkiemende spruit was.

Er zijn meerdere variaties op dit verhaal;
1 - De dieren staan op elkaars rug om het fruit te bereiken, ze hebben elkaar hulp nodig.
2 - Het zaad van bepaalde Indiase bomen kan pas ontkiemen nadat het door de darmen van vogels is gepasseerd. De vogel brengt de zaden uit verre streken en plant deze. Het konijn bemest de boom tijdens het eten van gras. De aap bewatert de boom onder het eten van fruit. De olifant geniet van de schaduw en beschermt de boom.

Het verhaal van "the four friends" is vaak op kloosterlijke muren, deuren, meubels en porselein geschilderd. Deze vier plantenetende dieren staan voor; de hemel (patrijs), boom (aap), aarde (olifant), en ondergrondse (haas). Soms wordt de vogel afgebeeld als een korhoen, en wordt de Banyan boom afgebeeld als een fruitboom. Af en toe worden de vier dieren geÔllustreerd aan beide zijden van de boom; aan de ene kant gescheiden in hun respectievelijke habitats, en aan de andere kant verenigd in harmonieuze samenwerking.

Een soortgelijk teken verschijnt ook in de "Musici van Bremen" een sprookje samengesteld door de gebroeders Grimm (geen toeval, boeddhistische gelijkenissen waren overgegaan in legenden die Griekenland en Europa bereikten als sprookje), maar hier zijn de vier dieren een ezel, een hond, een kat en een haan.

vorige pagina